اشتراک گذاری خاک ماه با همه، جز ناسا!

به گزارش ایسنا، نمونه های گرانبهای خاک و سنگ ماه که توسط ماموریت «چانگ ای 5»(Chang'e 5) چین در سال 2020 به زمین آورده شد، سرانجام با محققان بین المللی به اشتراک گذاشته شد؛ اما وضع یک قانون در ایالات متحده مبنی بر محدودیت همکاری فضایی چین و آمریکا، دریافت این مواد را برای دانشمندان مستقر در ایالات متحده دشوار کرده است.

به نقل از اسپیس، در اوایل ماه مه 2025، ماهش آناند(Mahesh Anand)، سیاره شناس بریتانیایی از دانشگاه آزاد در میلتون کینز(Milton Keynes)، به چین سفر کرد تا 60 میلی گرم از نمونه 1731 گرمی خاک ماه را قرض کند. دانشمندان سایر نقاط اروپا و همچنین اتیوپی، روسیه و ایالات متحده نیز در حال دریافت نمونه هستند.

در کشورهای دیگر، نهادهای تأمین مالی دولتی برای تجزیه و تحلیل این نمونه های امانت داده شده هزینه می کنند، اما ناسا از تأمین مالی محققان مستقر در ایالات متحده برای انجام این کار منع شده است.

بنابراین تیموتی گلاچ(Timothy Glotch)، تنها سیاره شناس آمریکایی که نمونه ای از این مواد را دریافت کرده است، باید به شکل خصوصی توسط موسسه خودش (دانشگاه استونی بروک(Stony Brook) در نیویورک)، تامین مالی می شد.

این به دلیل قانونی است که در سال 2011 به نام «اصلاحیه ولف»(Wolf Amendment) تصویب شد. این قانون به خاطر نام فرانک ولف(Frank Wolf)، سناتور جمهوری خواهی که برای تصویب این قانون تلاش کرد، به عنوان اصلاحیه ای در بودجه فدرال سال 2011 درج شد و همکاری دوجانبه بین ناسا و دانشمندانی که بودجه آنها را تامین می کند با اداره ملی فضایی چین(CNSA) و دانشمندان چینی را ممنوع می کند.

هدف آمریکا از وضع این قانون این است که مانع از دستیابی دانشمندان دولت چین به دانش فناوری های فضایی آمریکا شود، چرا که دولت ایالات متحده نگران است که چین علیه این کشور از آنها استفاده نظامی کند.

به نظر می رسد «اصلاحیه ولف» برخلاف روش قدیمی انجام کارها باشد. علم اغلب پل ارتباطی بین کشورهای مخالف بوده است. در طول جنگ سرد، جست وجوی هوش فرازمینی(SETI) پروژه ای بود که دانشمندان ایالات متحده و شوروی با هم روی آن کار کردند، از جمله کنفرانس معروفی که در سال 1971 در اتحاد جماهیر شوروی برگزار شد. نمونه دیگر، قرار ملاقات آپولو-سایوز در سال 1975 بود، زمانی که فضانوردان آمریکایی و روسی در فضا با هم دست دادند. با این حال، «اصلاحیه ولف» از انجام همکاری های مشابه علوم فضایی بین دولت های ایالات متحده و چین بدون تأیید کنگره آمریکا جلوگیری می کند.

البته این قانون نمی تواند برای «گلاچ» دردسرساز شود و وی هم اکنون با گروه تحقیقاتی خود شامل دانشمندان دانشگاه ایالتی سانفرانسیسکو و دانشگاه هنگ کنگ در حال مطالعه خاک و سنگ ماه است.

اجازه دادن به محققان آمریکایی برای دسترسی به نمونه های «چانگ ای 5» مهم است، زیرا به آنها اجازه می دهد تا مقایسه مستقیمی بین نمونه های قمری دوران آپولو و این نمونه های تازه در همان آزمایشگاه انجام دهند.

«گلاچ» قصد دارد خواص حرارتی نمونه چینی را با گرم کردن آن آزمایش کند و سپس آن را با نقشه های حرارتی ماه مقایسه کند تا درک بیشتری از ترکیب مناطق مختلف ماه بر اساس نحوه گرم شدن و سرد شدن آنها در نور خورشید دریابد.

نمونه چینی ها  از ماه توسط فضاپیمای چینی از منطقه ای موسوم به Mons Rümker در ماه که یک منطقه آتشفشانی باستانی است، برداشته شده است.

محققان با مقایسه مستقیم نمونه های آپولو که از مکان های مختلف روی ماه برداشته شده و نمونه «چانگ ای 5»، امیدوارند که بینش بیشتری در مورد آتشفشانی که این نمونه ها را در وهله اول ایجاد کرده است، به دست آورد.

دانشمندان چینی قبلاً کشف کرده اند که مواد بازالتی موجود در نمونه «چانگ ای 5» به میزان قابل توجهی جوان تر از نمونه های آتشفشانی جمع آوری شده توسط آپولو با عمر چند میلیارد سال است. این به ما می گوید که ماه برای مدت طولانی تر از آنچه دانشمندان تصور می کردند از نظر آتشفشانی فعال بوده است (شاید تا همین 120 میلیون سال پیش).

در عین حال، محققان در بریتانیا، مقداری از نمونه 60 میلی گرمی خود را تا دمای 1400 درجه سانتیگراد گرم می کنند تا گازهای نجیب مانند آرگون و کریپتون و همچنین کربن، نیتروژن و اکسیژن را استخراج کنند و اطلاعات بیشتری درباره تاریخچه این عناصر در منظومه شمسی ارائه کنند.

انتهای پیام